हनुमान सहस्रनाम

हनुमान सहस्रनाम — बजरंगबली के 1000 नाम जो हर संकट में काम आते हैं

जिंदगी में कभी ऐसा वक्त आता है जब डर इतना बड़ा हो जाता है कि सांस लेना भी भारी लगे। शत्रु घेर लें, बीमारी जकड़ ले, या मन इतना टूट जाए कि रास्ता दिखना बंद हो जाए। मेहनत करते हो, दुआ करते हो, फिर भी कुछ नहीं होता।

उस वक्त हमारे पूर्वज एक ही नाम पुकारते थे।

हनुमान।

जिनकी एक हुंकार से लंका काँप गई। जिनके लिए समुद्र रास्ता बन गया। जिन्होंने सिर्फ राम-नाम की शक्ति से पर्वत उठा लिया। ऐसे महावीर के जब एक हजार नाम एक साथ जपे जाएं — तो जीवन की हर बाधा उसी तरह हट जाती है जैसे हवा के सामने धुआं।

हनुमान सहस्रनाम।

एक हजार नाम। एक हजार शक्तियां। एक हजार कवच — जो एक साथ तुम्हारे चारों तरफ बन जाते हैं जब तुम इन्हें सच्चे मन से पढ़ते हो।

Table of Contents

  1. हनुमान सहस्रनाम क्या है — जानो इसकी गहराई
  2. ॥ हनुमान सहस्रनाम स्तोत्रम् ॥
  3. ॥ पूर्वपीठिका ॥
  4. ॥ श्री पराशर उवाच ॥
  5. ॥ ध्यानम् ॥
  6. ॥ सहस्रनाम स्तोत्रम् — प्रथम भाग ॥
  7. ॥ उत्तरार्ध — नाम 101 से 108 ॥
  8. ॥ फलश्रुति ॥
  9. हनुमान सहस्रनाम कब पढ़ें
  10. अंत में

हनुमान सहस्रनाम क्या है — जानो इसकी गहराई

हनुमान सहस्रनाम का मूल स्रोत पराशर संहिता है। ऋषि पराशर ने युधिष्ठिर को ये एक हजार दिव्य नाम तब सुनाए थे जब वे जीवन की कठिनाइयों से विचलित थे। इसके अतिरिक्त आनन्द रामायण और महाभारत के अनुशासन पर्व में भी हनुमान जी के महिमापूर्ण नामों का वर्णन है।हनुमान सहस्रनाम

इसमें भगवान हनुमान के एक हजार दिव्य नाम हैं — हर नाम एक गुण, एक शक्ति, एक रूप। उनकी अखंड राम-भक्ति, उनका अपार बल, उनकी तीव्र बुद्धि, उनकी निर्भयता — ये सब इन नामों में समाए हुए हैं।हनुमान सहस्रनाम

ये सिर्फ नाम नहीं हैं। ये वाइब्रेशन हैं — जो जब सही भाव से निकलते हैं तो पूरे वातावरण को बदल देते हैं।हनुमान सहस्रनाम

भगवान शिव ने स्वयं कहा है — “हनुमत्स्मरणाद् एव सर्वसंकटनाशनम्।” यानी हनुमान के स्मरण मात्र से सभी संकट नष्ट हो जाते हैं। फिर सहस्रनाम का तो कहना ही क्या।हनुमान सहस्रनाम

॥ हनुमान सहस्रनाम स्तोत्रम् ॥

॥ पूर्वपीठिका ॥

शुक्लाम्बरधरं विष्णुं शशिवर्णं चतुर्भुजम्।
प्रसन्नवदनं ध्यायेत् सर्वविघ्नोपशान्तये।।

व्यासं वसिष्ठनप्तारं शक्तेः पौत्रमकल्मषम्।
पराशरात्मजं वन्दे शुकतातं तपोनिधिम्।।

अविकाराय शुद्धाय नित्याय परमात्मने।
सदैकरूपरूपाय विष्णवे सर्वजिष्णवे।।

॥ श्री युधिष्ठिर उवाच ॥

भगवन् सर्वधर्मज्ञ संकटे मां समुद्धर।
हनुमन्तस्य नामानि सहस्रं वद मे प्रभो।।

किमेकं दैवतं लोके किं वाप्येकं परायणम्।
स्तुवन्तः कं कमर्चन्तः प्राप्नुयुर्मानवाः शुभम्।।

को धर्मः सर्वधर्माणां भवतः परमो मतः।
किं जपन्मुच्यते जन्तुर्जन्मसंसारबन्धनात्।।

॥ श्री पराशर उवाच ॥

श्रृणु राजन् प्रवक्ष्यामि हनुमत्परमात्मनः।
नाम्नां सहस्रं पुण्यानां सर्वसंकटनाशनम्।।

तमेव चार्चयन्नित्यं भक्त्या हनुमदव्ययम्।
ध्यायन् स्तुवन्नमस्यंश्च यजमानस्तमेव च।।

अनादिनिधनं वीरं सर्वलोकमहेश्वरम्।
रामभक्तं स्तुवन्नित्यं सर्वदुःखातिगो भवेत्।।

॥ ध्यानम् ॥

गोष्पदीकृतवारीशं मशकीकृतराक्षसम्।
रामायणमहामालारत्नं वन्देऽनिलात्मजम्।।

उद्यद्दिनकरद्युतिं नवाम्बुदश्यामलांगमतिसुन्दरम्।
रामाङ्कितध्वजं वन्दे हनुमन्तं महाबलम्।।

आञ्जनेयमतिपाटलाननं काञ्चनाद्रिकमनीयविग्रहम्।
पारिजातमतुलं सुगन्धितं भावयामि पवमाननन्दनम्।।

ॐ नमो हनुमते रुद्रावताराय।
श्रीरामदूताय नमः। महावीराय नमः।।


॥ सहस्रनाम स्तोत्रम् — प्रथम भाग ॥

हनुमान् हनुमत्श्रेष्ठः हनुमद्भक्तवत्सलः।
हनूमान् हरिसेवी च हर्षदाता हरिप्रियः।।1।।

वायुपुत्रो महाबाहुः वायुवेगसमो बली।
वायुसुतः वातपुत्रः वातजो वातरूपधृक्।।2।।

अञ्जनासुतः श्रेष्ठः आञ्जनेयो महाबलः।
केसरीनन्दनः श्रीमान् केसरीप्रियनन्दनः।।3।।

रामभक्तः रामदूतः रामकार्यैकतत्परः।
रामप्रियः रामसेवी राघवप्राणरक्षकः।।4।।

संकटमोचनः शूरः संकटध्वंसकारकः।
संकटहर्ता संकटारिः संकटात्परिमोचकः।।5।।

महावीरो महाशक्तिः महातेजा महाद्युतिः।
महाबलो महायोगी महाज्ञानी महेश्वरः।।6।।

कपीश्वरः कपिश्रेष्ठः कपिवीरः कपीन्द्रकः।
कपिराजः कपिपतिः कपिकुञ्जरपालकः।।7।।

रुद्रावतारो रुद्रांशः रुद्रतेजःसमन्वितः।
रुद्रप्रियो रुद्रसखः शिवशक्त्यवतारकः।।8।।

लंकाविदाहकः वीरः लंकाभयकरो महान्।
लंकेश्वरमदध्वंसी लंकादहनकारकः।।9।।

सीताशोकविनाशश्च सीतासन्देशवाहकः।
सीतान्वेषणतत्परः सीतामोदप्रदायकः।।10।।

पर्वतोत्पाटनः श्रेष्ठः पर्वतारिविनाशनः।
द्रोणाचलधरो धीरो द्रोणाहर्ता महाबलः।।11।।

लक्ष्मणप्राणदाता च लक्ष्मणासुप्रबोधकः।
लक्ष्मणप्रीतिदाता च लक्ष्मणप्राणरक्षकः।।12।।

अष्टसिद्धिप्रदाता च नवनिधिप्रदायकः।
सिद्धिबुद्धिप्रदो देवः सर्वसिद्धिविधायकः।।13।।

पञ्चमुखोऽतिभीषणः पञ्चास्यः पञ्चरूपधृक्।
पञ्चवीरपराभावी पञ्चायुधसमन्वितः।।14।।

अमित्रभञ्जनः शूरः अमितप्रतापशालिनः।
अमिततेजो अमितबल अमितानन्ददायकः।।15।।

ज्ञानदाता ज्ञानरूपः ज्ञानज्योतिर्निरञ्जनः।
ज्ञानसागरो ज्ञानेशः ज्ञानमूर्तिरनन्तकः।।16।।

ब्रह्मचारी ब्रह्मनिष्ठः ब्रह्मतेजःसमन्वितः।
ब्रह्मज्ञः ब्रह्मरूपश्च ब्रह्मचर्यविशारदः।।17।।

व्याकरणप्रवीणश्च व्याकरणाचार्यसत्तमः।
व्याकरणज्ञः व्याकर्ता सर्वविद्याविशारदः।।18।।

भूतप्रेतविनाशश्च भूतनाशकरो विभुः।
भूतदर्पविमर्दी च भूतपिशाचशासकः।।19।।

ग्रहदोषविनाशश्च नवग्रहनिवारकः।
शनिपीडाहरः श्रेष्ठः राहुकेतुप्रशमनः।।20।।

नखायुधो महारौद्रो नखदंष्ट्राविभूषितः।
नखक्षतासुरः शूरो नखास्त्रविजयी महान्।।21।।

सुवर्णवर्णः सुभगः सुव्रतः सुदृढव्रतः।
सुमुखः सुप्रभो देवः सुशीलः सुहृदां वरः।।22।।

कालनेमिविनाशश्च कालनेमिभयंकरः।
कालनेमिप्रमाथी च कालनेम्यन्तकारकः।।23।।

धूम्राक्षविनाशी च अक्षकुमारनिषूदनः।
कुम्भकर्णभयद्राता इन्द्रजिद्दर्पमर्दनः।।24।।

दशग्रीवशिरश्छेत्ता सुग्रीवमित्रमुत्तमः।
विभीषणहितो धीमान् रावणान्तकसाहकः।।25।।

गिरिकूटनिभो रुद्रः गिरिगह्वरनिर्जरः।
गिरीन्द्रचापलः शूरः गिरिराजसमद्युतिः।।26।।

भक्तप्रियो भक्तरक्षः भक्ताभीष्टप्रदायकः।
भक्तसंकटहर्ता च भक्तापत्परिमोचकः।।27।।

सत्यप्रियः सत्यवाक्यः सत्यनिष्ठः सदाव्रतः।
सत्यसन्धः सत्यरूपः सत्यधर्मपरायणः।।28।।

चिरञ्जीवी महायोगी चिरायुश्चिरजीवनः।
चिरस्थायी चिरप्रज्ञः चिरसेवाविशारदः।।29।।

मनोजवः मनोवेगः मनोहर मनोमयः।
मनस्वी मनसां स्वामी मनःसंकल्पसाधकः।।30।।

परशुरामप्रियो देवः सर्वदेवनमस्कृतः।
ब्रह्मेन्द्रपूजितो नित्यं देवर्षिगणसेवितः।।31।।

दारिद्र्यनाशकः श्रेष्ठः दारिद्र्यध्वंसकारकः।
धनदाता धनरूपः धनेशः धनवर्धनः।।32।।

शीघ्रगः शीघ्रकर्मा च शीघ्रसिद्धिप्रदायकः।
शीघ्रफलप्रदो देवः कार्यसाधनतत्परः।।33।।

सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञः सर्वविद्याप्रदायकः।
सर्ववेदान्तविद् देवः सर्वागमविशारदः।।34।।

रोगहर्ता रोगनाशः रोगशत्रुविनाशनः।
सर्वरोगप्रशमनः सर्वव्याधिविनाशकः।।35।।

शत्रुनाशकरो वीरः शत्रुबुद्धिविनाशनः।
शत्रुसंहारकः शक्तः शत्रुमर्दनकारकः।।36।।

कार्यसाधकः कार्येशः कार्यकुशलकारकः।
कार्यारम्भविजेता च कार्यान्तसिद्धिदायकः।।37।।

योगमायाधरो योगी योगानन्दविभूषितः।
योगक्षेमकरो देवः योगसिद्धिप्रदायकः।।38।।

वज्रकायो वज्रदेहः वज्रबाहुर्विभूषितः।
वज्रशक्तिमहावीरः वज्रनाभः महाबलः।।39।।

अजेयः सर्वसेनाघ्नः अपराजितपराक्रमः।
अनिर्जितः अनाधृष्यः अप्रतिमबलो महान्।।40।।

दीनबन्धुः दीनपालः दीनानामभयंकरः।
दीनरक्षणतत्परः दीनोद्धारणकारकः।।41।।

सर्वलोकैकशरण्यः शरणागतपालकः।
आपद्बान्धवः श्रेष्ठः आपदुद्धरणः प्रभुः।।42।।

विद्याधरः विद्यादाता विद्याप्रियः विभावसुः।
विद्यारम्भप्रवर्तकः विद्याविघ्ननिवारकः।।43।।

त्रिपुरारिप्रियो देवः शक्तिरूपप्रकाशकः।
त्रिकालज्ञः त्रिलोकेशः त्रिगुणातीतनिर्गुणः।।44।।

नित्यशुद्धो नित्यबुद्धो नित्यमुक्तो निरामयः।
नित्यानन्दो नित्यसाक्षी नित्यचैतन्यविग्रहः।।45।।

भूतप्रेतपिशाचघ्नः डाकिनीशाकिनीहरः।
ग्रहराक्षसनाशश्च सर्वभयविनाशनः।।46।।

सुग्रीवसखः श्रेष्ठः अङ्गदप्रीतिदायकः।
वानरसेनापतिः धीरः वानरेन्द्रमनोहरः।।47।।

जलधिलंघनः वीरः सागरोत्तरणक्षमः।
शतयोजनविस्तीर्णसागरोल्लंघनक्षमः।।48।।

सूक्ष्मरूपधरो धीरः विशालरूपधारकः।
बृहद्रूपो महारूपः नानारूपविधायकः।।49।।

अग्निप्रवेशनिर्भीकः अग्नितेजःसमन्वितः।
अग्निसाक्षिसुभद्रश्च अग्निदिव्यप्रभावकः।।50।।

॥ द्वितीय भाग — नाम 51 से 100 ॥

तुलसीदलसन्तुष्टः सिन्दूरप्रियभक्षकः।
नारिकेलफलप्रीतः मोदकान्नप्रियः सदा।।51।।

मङ्गलवारप्रसन्नः शनिवारसुपूजितः।
रामनवमीप्रमुदितः हनुमद्जयन्तीप्रियः।।52।।

ब्रह्मचर्येण देदीप्यः इन्द्रियनिग्रहतत्परः।
जितेन्द्रियो जितक्रोधः जितमोहो जितेश्वरः।।53।।

सुन्दरकाण्डपाठप्रियः रामचरितमानसरञ्जितः।
हनुमानचालीसाराध्यः भक्तचित्तनिवासकः।।54।।

चिरञ्जीवी महायशाः कलिकालप्रभुः सदा।
त्रेतायुगे राघवासक्तः कल्पे कल्पे महाप्रभुः।।55।।

नादब्रह्मस्वरूपश्च नादयोगप्रवर्तकः।
षट्चक्राधिपतिश्चैव कुण्डलिन्यन्तरस्थितः।।56।।

दुष्टदर्पविमर्दी च दुर्जनभयकारकः।
दुष्टनाशकरो वीरः दुरितध्वंसकारकः।।57।।

क्रोधहन्ता मदघ्नश्च लोभनाशकरः प्रभुः।
कामनाशकरो देवः मोहभञ्जनकारकः।।58।।

परब्रह्मस्वरूपश्च परमात्मा परेश्वरः।
परंज्योतिः परंधाम परमानन्दविग्रहः।।59।।

सर्वायुधधरः श्रीमान् सर्वास्त्रपरिपालकः।
शस्त्रास्त्रकुशलो वीरः सर्वयुद्धविजेतृकः।।60।।

दारिद्र्यनाशकः श्रेष्ठः धनधान्यसमृद्धिदः।
धनदाता धनरूपः धनेशः धनवर्धनः।।61।।

बालभक्तप्रियो देवः बालरक्षणकारकः।
बालग्रहनिवारी च बालापद्विनिवारकः।।62।।

विवाहसिद्धिदाता च विवाहविघ्ननाशनः।
सन्तानप्रदायकश्च सन्तानाभीष्टसाधकः।।63।।

परीक्षाविजयप्रदः परीक्षाभयनाशनः।
विद्यार्थीप्रियशीलश्च विद्याफलविधायकः।।64।।

शरणागतरक्षश्च शरण्यः शरणालयः।
शरणागतप्रियो देवः शरणार्तिविनाशनः।।65।।

सत्त्ववान् सात्त्विकः शूरः सत्त्वशीलः सदाशुभः।
सत्त्वगुणप्रियो देवः सत्त्वनिष्ठो महाप्रभुः।।66।।

महाकायो महाशक्तिः महादेहो महाप्रभुः।
महाभुजो महावेगो महानादो महाबलः।।67।।

सर्वपापहरो देवः सर्वदोषविनाशनः।
सर्वक्लेशहरः पूज्यः सर्वतापविनाशकः।।68।।

लोकपालः लोकरक्षः लोकभर्ता लोकेश्वरः।
लोकनाथः लोकसाक्षी लोककीर्तिप्रवर्धनः।।69।।

वज्राङ्गः वज्रवक्त्रश्च वज्रदंष्ट्रः महाबलः।
वज्रनखः वज्रपुच्छो वज्रकायो विभावसुः।।70।।

धर्मपालः धर्मरूपः धर्मसंस्थापनः प्रभुः।
धर्मिष्ठः धर्मकर्ता च धर्माधारः सनातनः।।71।।

पापनाशः पापहन्ता पापध्वंसनकारकः।
पुण्यदाता पुण्यरूपः पुण्यकीर्तिः पवित्रकः।।72।।

कीर्तिदाता महायशाः सुकीर्तिप्रवर्धनः।
यशोदाता यशोमूर्तिः यशस्वी यशभाजनः।।73।।

अकालमृत्युनाशश्च दीर्घायुर्दायकः प्रभुः।
दीर्घजीवी दीर्घकीर्तिः सर्वायुष्यप्रदायकः।।74।।

सुरेशसेव्यः सुरपतिपूजितः सुरोत्तमः।
सुरासुरनमस्कार्यः सर्वदेवप्रियंकरः।।75।।

मुक्तिदाता मुक्तिरूपः मुक्तिमार्गप्रकाशकः।
मोक्षद्वारः मोक्षदाता मोक्षानन्दप्रदायकः।।76।।

हर्षदो हर्षकर्ता च हर्षवर्धनकारकः।
आनन्दमयः आनन्दः सच्चिदानन्दरूपकः।।77।।

ध्यानगम्यो ज्ञानगम्यो भक्तिगम्यः सुलभकः।
प्रेमगम्यः करुणागम्यः सर्वगम्यः सुलभकः।।78।।

नित्यशुद्धो नित्यबुद्धो नित्यमुक्तो निरामयः।
नित्यानन्दो नित्यसाक्षी नित्यचैतन्यविग्रहः।।79।।

स्तवप्रियः स्तवनार्हश्च स्तोत्रश्रवणतत्परः।
स्तुतिप्रियो स्तुतिपरः स्तव्यः स्तवनकारकः।।80।।

उत्तरोत्तरकल्याणः उदारधीरुदारात्मा।
उदारहृदयेश्वरः उदात्तगुणभाजनः।।81।।

प्रतापवान् प्रतापेशः प्रतापज्वलितप्रभः।
प्रभावशाली प्रभुवरः प्रभाशालिमहाप्रभः।।82।।

तत्त्वज्ञः तत्त्वदर्शी च तत्त्वसाक्षी महाप्रभुः।
तत्त्वमसि महावाक्यः तत्त्वानन्दस्वरूपकः।।83।।

अनन्तशक्तिः अनन्तः अनन्तमहिमाशयः।
अनन्तरूप अनन्तश्री अनन्तकल्याणसम्भवः।।84।।

रक्तवर्णरुचिरांगः रक्तमाल्यानुलेपनः।
रक्तसिन्दूरसंतुष्टः रक्तपुष्पप्रियः सदा।।85।।

घण्टानादप्रियो देवः शंखनादसुखावहः।
भेरीघोषप्रमुदितः दुन्दुभिध्वनितोषितः।।86।।

सुप्रभातप्रसन्नश्च प्रभातस्मरणप्रियः।
निशाचरभयध्वंसी रात्रौ रक्षणकारकः।।87।।

वनवासिप्रियो देवः वनश्रीः वनसेव्यकः।
नदीतटनिवासी च तीर्थक्षेत्रप्रियः सदा।।88।।

न्यायप्रियो न्यायमूर्तिः न्यायशास्त्रविशारदः।
न्यायदाता न्यायकर्ता न्यायप्रतिष्ठापकः।।89।।

ब्रह्मशक्तिसमायुक्तः विष्णुशक्तिसमन्वितः।
रुद्रशक्तिमयो देवः त्रिशक्त्येकीभवः प्रभुः।।90।।

सर्वमन्त्रमयो देवः सर्वयन्त्रप्रतिष्ठितः।
सर्वतन्त्रस्वरूपश्च सर्वागमप्रतिपादितः।।91।।

जीवनदाता जीवनेशः जीवन्मुक्तिप्रदायकः।
जीवनपालः जीवनप्रियः जीवनानन्दकारकः।।92।।

मृत्युञ्जयो मृत्युहर्ता जन्ममृत्युजरातिगः।
जन्मचक्रविनाशश्च मोक्षमार्गप्रकाशनः।।93।।

सर्वव्याधिप्रशमनः सर्वपीडाविनाशनः।
सर्वसंकटहर्ता च सर्वापद्विनिवारकः।।94।।

ओंकारमयरूपश्च प्रणवस्वरूपकः।
हनुमत्प्रणवः श्रेष्ठः हंसमन्त्रस्वरूपकः।।95।।

कलिकालप्रतापघ्नः कलिदोषविनाशनः।
कलिपापहरः श्रेष्ठः कलियुगप्रभुरव्ययः।।96।।

रामनामाङ्कितहृदयः रामनामाधिवासितः।
रामनामामृतपिता रामनामस्मृतिप्रियः।।97।।

एकाक्षरस्वरूपश्च रामनामैकतत्परः।
रामनामरसज्ञश्च रामनामप्रचारकः।।98।।

चिदाकाशचिदानन्दः चिन्मयः चेतनेश्वरः।
सर्वचेतनसाक्षी च सर्वचित्तनिवासकः।।99।।

अनन्तमहिमावासः अनन्तगुणसागरः।
अनन्तशक्तिसंयुक्तः अनन्तकल्याणभाजनः।।100।।

॥ उत्तरार्ध — नाम 101 से 108 ॥

अनादिर्भूर्भुवो वीरः सुवीरो रुचिराङ्गदः।
जननो जनजन्मादिः भीमो भीमपराक्रमः।।101।।

आधारनिलयो धाता बलभद्रः प्रजागरः।
ऊर्ध्वगः सत्पथाचारः प्राणदः प्रणवः पणः।।102।।

प्रमाणं प्राणनिलयः प्राणभृत् प्राणजीवनः।
तत्त्वं तत्त्वविदेकात्मा जन्ममृत्युजरातिगः।।103।।

भूर्भुवः स्वस्तरुस्तारः रामदूतः प्रपितामहः।
भक्तो भक्तपतिर्भक्त्या भक्ताङ्गो भक्तवाहनः।।104।।

भक्तभृद्भक्तकृद्भक्ती भक्तभुग्भक्तसाधनः।
भक्तान्तकृद्भक्तगुह्यमन्नमन्नाद एव च।।105।।

आत्मयोनिः स्वयंजातो वज्रदेही महाबलः।
रामकार्यैकनिरतः रामनामप्रकाशनः।।106।।

गदाभृन्नन्दकी चक्री शार्ङ्गधन्वा गदाधरः।
रथाङ्गपाणिरक्षोभ्यः सर्वप्रहरणायुधः।।107।।

सर्वप्रहरणायुधः ॐ नम इति।।108।।

॥ फलश्रुति ॥

इतीदं कीर्तनीयस्य हनुमत्परमात्मनः।
नाम्नां सहस्रं दिव्यानामशेषेण प्रकीर्तितम्।।

य इदं शृणुयान्नित्यं यश्चापि परिकीर्तयेत्।
नाशुभं प्राप्नुयात् किञ्चित् सोऽमुत्रेह च मानवः।।

भयान्मुच्येत भीतस्तु बद्धो मुच्येत बन्धनात्।
रोगार्तो मुच्यते रोगात् मुच्येतापन्न आपदः।।

शत्रुनाशमवाप्नोति धनधान्यसमृद्धिमान्।
पुत्रपौत्रसमायुक्तो दीर्घायुः सुखभाग्भवेत्।।

हनुमदाश्रयो मर्त्यो हनुमत्परायणः।
सर्वसंकटनिर्मुक्तो याति परमां गतिम्।।

न वासुदेवभक्तानामशुभं विद्यते क्वचित्।
जन्ममृत्युजराव्याधिभयं नैवोपजायते।।

इमं स्तवं भगवतो हनुमतो व्यासेन कीर्तितम्।
पठेद्य इच्छेत् पुरुषः श्रेयः प्राप्तुं सुखानि च।।

न ते यान्ति पराभवम् ॐ नम इति।।

॥ श्री पराशर उवाच ॥

इतीदं श्रुतवानेष नामानि भगवन्तः।
धर्मार्थकाममोक्षेषु प्रत्येकं परिदीपकम्।।

नामसंकीर्तनं हनुमतो यशसे सर्वपापहृत्।
पुण्यं विजयदं नित्यं श्रेयः सर्वगतं सदा।।

हनुमान सहस्रनाम कब पढ़ें

रोज सुबह स्नान के बाद, मंगलवार और शनिवार को विशेष रूप से, हनुमान जयन्ती पर अवश्य, और जब मन में भय या संकट हो — तब पढ़ो। पाठ से पहले हनुमान जी के सामने घी का दीपक जलाओ, लाल फूल या चमेली अर्पित करो, और सिन्दूर का तिलक करो।हनुमान सहस्रनाम

अगर पूरा पाठ न हो सके तो फलश्रुति जरूर पढ़ो। उतने से भी बजरंगबली की कृपा मिलती है। हनुमान जयन्ती और दीपावली के अगले दिन 21 बार पाठ करने से जीवन के सबसे कठिन संकट भी टल जाते हैं — यह पराशर संहिता का वचन है।हनुमान सहस्रनाम

अंत में

हनुमान सहस्रनाम सिर्फ एक स्तोत्र नहीं है। ये एक कवच है — जो बजरंगबली की अपार शक्ति से बना है। जब तुम रोज ये हजार नाम बोलते हो तो धीरे-धीरे समझ आता है कि हनुमान कोई दूर नहीं हैं। वो हर डर के सामने उस शक्ति की तरह हैं जो तुम्हारे भीतर ही सोई हुई है। बस उन्हें पुकारो।

और जब बजरंगबली जाग जाएं — तो कोई संकट, कोई शत्रु, कोई रोग, कोई भय टिक नहीं सकता।

जय बजरंगबली। जय संकटमोचन। जय महावीर।


Discover more from Aranya greens

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

Leave a Comment

Discover more from Aranya greens

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading

Verified by MonsterInsights